Rodziny zapachowe – jak rozpoznać zapachy, które ci odpowiadają?

Czym są rodziny zapachowe?

Perfumiarze i sprzedawcy od dawna grupują zapachy według dominujących nut i ogólnego wrażenia, jakie wywołują. Taka grupa to rodzina zapachowa. W obrębie rodziny wyróżnia się podrodziny, na przykład w rodzinie kwiatowej zapachy z przewagą jednego kwiatu, bukiety czy kwiaty pudrowe.

Nie ma jednej, obowiązkowej klasyfikacji. Różne organizacje branżowe i autorzy przewodników proponują nieco inne podziały i nazwy. Popularne jest też koło zapachów, w którym rodziny układa się w okrąg tak, że sąsiadujące ze sobą grupy mają podobny charakter. Zapachy z sąsiednich pól koła często podobają się tym samym osobom.

Jakie są główne rodziny zapachowe?

Część klasyfikacji traktuje gourmand jako podrodzinę orientalnej, a wodne zapachy jako część świeżej rodziny. W ostatnich latach w branży zamiast słowa „orientalne” coraz częściej używa się określenia „ambrowe”.

Rodzina kwiatowa

To najliczniejsza rodzina w perfumerii damskiej. Obejmuje zapachy pojedynczych kwiatów, tak zwane soliflores, na przykład czystą różę czy konwalię, oraz bukiety wielu kwiatów. Wyróżnia się w niej kwiaty białe, czyli jaśmin, tuberozę i gardenię, o zmysłowym, czasem odurzającym zapachu, oraz kwiaty pudrowe, na przykład irys i fiołek, które pachną miękko i kosmetycznie. Kwiatowe zapachy łączy się często z owocami, wtedy mówimy o rodzinie kwiatowo-owocowej, popularnej w zapachach dla młodszych osób.

Rodzina cytrusowa

Cytrusy to klasyka letnich zapachów i wód kolońskich. Pachną świeżo i czysto, ale szybko się ulatniają, bo cząsteczki odpowiedzialne za ich zapach są lekkie. Dlatego czyste cytrusowe kompozycje mają zwykle niską trwałość, a perfumiarze często wzmacniają je nutami drzewnymi lub piżmowymi w bazie. Cytrusy są też obecne w nutach głowy wielu zapachów z innych rodzin.

Rodziny zielona i wodna

Zapachy zielone przypominają świeżo skoszoną trawę, zgniecione liście, łodygi i ogród po deszczu. Wodne, czyli akwatyczne, przywołują morską bryzę, czystą pościel czy chłodne powietrze. Obie rodziny są popularne w zapachach unisex, na co dzień i do biura, bo rzadko są przytłaczające.

Rodzina drzewna

Drzewne zapachy opierają się na nutach drewna: sandałowca, cedru, wetiwerii, paczuli, a w kompozycjach z Bliskiego Wschodu na oudzie. Są ciepłe, suche i eleganckie. Kiedyś kojarzone głównie z perfumami męskimi, dziś są obecne w wielu zapachach damskich i unisex. Drzewne nuty często stanowią bazę kompozycji, przez co przedłużają trwałość całego zapachu.

Rodzina orientalna, czyli ambrowa

To zapachy ciepłe, gęste i zmysłowe. Bazują na wanilii, żywicach, ambrze, przyprawach, takich jak cynamon czy kardamon, kadzidle i balsamach. Dobrze sprawdzają się wieczorem i w chłodne miesiące, bo w niskiej temperaturze pięknie się rozwijają, a w upale mogą być przytłaczające. Z rodziną orientalną łączą się często kwiaty, tworząc zapachy kwiatowo-orientalne.

Rodzina szyprowa

Nazwa pochodzi od francuskiego słowa oznaczającego Cypr i od klasycznego zapachu z początku XX wieku. Typowa struktura szyprowa to kontrast cytrusowej, świeżej głowy z mchową, ziemistą bazą. Szypry są wytrawne, eleganckie i wyraziste. Ze względu na ograniczenia stosowania niektórych składników naturalnego mchu dębowego współczesne szypry często mają zmodyfikowaną bazę, na przykład z paczulą.

Rodzina fougère

Fougère to po francusku paproć, choć paproć w praktyce nie ma wyraźnego zapachu. Rodzina opiera się na połączeniu lawendy, kumaryny, czyli substancji pachnącej jak siano i wanilia, oraz mchu. To podstawa wielu klasycznych zapachów męskich, często określanych jako barbershop, czyli pachnących jak zakład fryzjerski.

Rodzina gourmand

Gourmand to zapachy przypominające desery i słodycze: wanilię, karmel, pralinki, czekoladę, kawę, migdały czy watę cukrową. Rodzina ta zyskała ogromną popularność w ostatnich dekadach. Zapachy gourmand otulają, kojarzą się z ciepłem i komfortem, ale łatwo z nimi przesadzić w ciasnym pomieszczeniu.

Jak sprawdzić, które rodziny lubisz?

Najprostsza metoda to analiza zapachów, które już masz lub które kiedyś ci się podobały.

1. Spisz trzy–pięć ulubionych zapachów, także takich, które pamiętasz z przeszłości.
2. Sprawdź ich rodziny i nuty. Wiele perfumerii i baz zapachów podaje przy każdym zapachu rodzinę i piramidę nut.
3. Poszukaj części wspólnej. Jeśli większość twoich ulubieńców ma w bazie wanilię i drzewo sandałowe, lubisz prawdopodobnie zapachy orientalno-drzewne.
4. Zrób tak samo z zapachami, których nie lubisz. Często łatwiej ustalić, czego unikać, niż czego szukać.
5. Szukaj nowych zapachów w tej samej rodzinie lub w rodzinie sąsiedniej na kole zapachów.

Zrozumienie budowy zapachu, czyli nut głowy, serca i bazy, ułatwia taką analizę. Piszemy o tym w osobnym poradniku o nutach zapachowych.

Jak dobrać rodzinę zapachową do pory roku?

Temperatura wpływa na to, jak zapach się rozwija. W upale zapachy parują szybciej i mocniej, dlatego ciężkie kompozycje stają się duszące. W chłodzie lżejsze zapachy znikają, a gęste rozwijają się powoli i elegancko.

• Wiosna sprzyja zapachom kwiatowym, zielonym i kwiatowo-owocowym.
• Lato to czas cytrusów, zapachów wodnych i lekkich kwiatów.
• Jesień dobrze współgra z zapachami drzewnymi, szyprowymi i przyprawowymi.
• Zima to sezon zapachów orientalnych, gourmand i bogatych kwiatów, na przykład tuberozy.

To ogólne wskazówki, a nie reguły. Konkretne propozycje nut na chłodniejsze dni znajdziesz w poradniku o perfumach na jesień.

Jak dobrać rodzinę zapachową do okazji?

W pracy i w zamkniętych pomieszczeniach lepiej sprawdzają się zapachy, które nie dominują otoczenia, na przykład cytrusowe, zielone, lekkie kwiatowe i drzewne nałożone oszczędnie. Na wieczorne wyjścia można sięgnąć po bogatsze kompozycje orientalne, białe kwiaty czy gourmand. Na spotkania biznesowe dobrze sprawdzają się szypry i eleganckie drzewne zapachy. Na sport i aktywność fizyczną lepiej wybrać lekką wodę toaletową lub kolońską. Różnice między stężeniami opisujemy w poradniku woda perfumowana a toaletowa.

Dlaczego ten sam zapach pachnie inaczej na różnych osobach?

Skóra każdej osoby ma inną temperaturę, wilgotność, odczyn i ilość sebum. Na skórze tłustszej zapach zwykle dłużej się utrzymuje i może pachnieć cieplej, na suchej szybciej znika. Znaczenie mają też dieta, leki i kosmetyki, które nakładamy pod perfumy. Dlatego zapach, który zachwyca na przyjaciółce, może na nas pachnieć zupełnie inaczej, a rodzina zapachowa jest tylko punktem wyjścia, nie gwarancją.

Źródła: klasyfikacje zapachów stosowane w branży perfumeryjnej, przewodniki po perfumach i kole zapachów, materiały edukacyjne szkół perfumiarskich.

Redakcja beautynews.pl

Piszemy o pielęgnacji, zabiegach i makijażu na podstawie podręczników kosmetologii i publikacji dermatologicznych. Teksty aktualizujemy, gdy zmienia się wiedza albo zalecenia.