Jak rosną włosy?
Każdy włos przechodzi przez trzy fazy:
- Anagen, czyli fazę wzrostu, która trwa kilka lat.
- Katagen, krótką fazę przejściową.
- Telogen, fazę spoczynku, która trwa kilka miesięcy i kończy się wypadnięciem włosa.
Po wypadnięciu w tym samym mieszku zaczyna rosnąć nowy włos. W danym momencie większość włosów jest w fazie wzrostu, a niewielka część w fazie spoczynku. Gdy z jakiegoś powodu więcej włosów jednocześnie przechodzi w telogen, kilka miesięcy później widać wyraźnie większe wypadanie.
Dlaczego włosy wypadają jesienią?
W badaniu Kunz i współpracowników opublikowanym w 2009 roku w czasopiśmie Dermatology przeanalizowano trichogramy, czyli mikroskopowe badania cebulek włosów, 823 zdrowych kobiet, które zgłaszały się z powodu wypadania włosów. Wykluczono kobiety z chorobami i przyjmujące leki mogące powodować wypadanie. Analiza wykazała roczny rytm: odsetek włosów w fazie spoczynku był najwyższy latem, drugi, mniejszy szczyt pojawiał się wiosną, a najmniej takich włosów było późną zimą.
Ponieważ włos w fazie spoczynku wypada po pewnym czasie, letni szczyt telogenu przekłada się na większe wypadanie na przełomie lata i jesieni. Przyczyny tego rytmu nie są do końca znane. Wśród hipotez wymienia się zmiany długości dnia i nasłonecznienia. Ważne jest to, że zjawisko ma charakter fizjologiczny i dotyczy zdrowych osób.
Ile włosów może wypadać?
Amerykańska Akademia Dermatologii (AAD) podaje, że normalna utrata to od 50 do 100 włosów dziennie. W dniu mycia, zwłaszcza przy długich włosach i rzadszym myciu, może się wydawać, że wypada ich więcej, bo w odpływie zbierają się włosy z kilku dni.
Prosty test w domu
Przez kilka dni zbieraj włosy ze szczotki, poduszki i odpływu. Jeśli liczba mieści się w normie, a włosy nie przerzedzają się wyraźnie, nie ma powodu do niepokoju. Delikatne pociągnięcie za pasmo około 60 włosów nie powinno usuwać więcej niż kilku. To tylko orientacyjny test, a rozstrzygnięcie daje badanie u specjalisty.
Wypadanie a łysienie
AAD odróżnia dwie sytuacje:
| Zjawisko | Co się dzieje | Czy włosy odrastają |
|---|---|---|
| Nadmierne wypadanie (łysienie telogenowe) | więcej włosów niż zwykle przechodzi w fazę spoczynku i wypada | tak, po ustąpieniu przyczyny |
| Utrata włosów | coś zatrzymuje wzrost włosów | zwykle dopiero po usunięciu przyczyny |
Nadmierne wypadanie
Według AAD nadmierne wypadanie, nazywane łysieniem telogenowym, często pojawia się po silnym stresie dla organizmu: dużej utracie masy ciała, porodzie, silnym stresie psychicznym, wysokiej gorączce, operacji, przebytej chorobie lub odstawieniu tabletek antykoncepcyjnych. Wypadanie zaczyna się zwykle kilka miesięcy po takim wydarzeniu, a u młodych mam około dwóch miesięcy po porodzie i osiąga szczyt około czterech miesięcy. Po ustąpieniu przyczyny włosy odzyskują dawną gęstość zwykle w ciągu sześciu do dziewięciu miesięcy.
Utrata włosów
AAD wymienia jako jej przyczyny między innymi dziedziczność, reakcje układu odpornościowego, niektóre leki i terapie, fryzury mocno ciągnące włosy, agresywne zabiegi i kosmetyki oraz kompulsywne wyrywanie włosów. W takiej sytuacji włosy zwykle nie odrosną, dopóki przyczyna nie zostanie usunięta. AAD przestrzega, by nie odstawiać leku podejrzewanego o wywołanie wypadania bez konsultacji z lekarzem.
Co pomaga przy jesiennym wypadaniu?
Sezonowe wypadanie mija samo. Można jednak zadbać o to, by włosy, które odrastają, były w dobrej kondycji, a te, które zostały, nie łamały się niepotrzebnie.
Delikatna pielęgnacja
- myj skórę głowy łagodnym szamponem tak często, jak tego potrzebuje,
- rozczesuj włosy delikatnie, zaczynając od końców,
- nie spinaj włosów ciasno i nie zakładaj ciasnych gumek,
- ograniczaj prostownicę, lokówkę i gorące suszenie,
- używaj odżywek, by włosy mniej się łamały przy czesaniu.
Wiele osób zgłasza „wypadanie”, które w rzeczywistości jest łamaniem się włosów na długości. Pomaga wtedy dobra odżywka lub maska, co wyjaśnia poradnik o tym, jak dobrać maskę, i olejowanie przed myciem, opisane w tekście o olejowaniu włosów.
Skóra głowy
Zdrowa skóra głowy to warunek dobrego wzrostu włosów. Przy łupieżu, swędzeniu czy nadmiernym przetłuszczaniu warto najpierw zająć się nimi. Przyczyny łupieżu i sposoby leczenia zebrał tekst o tym, skąd się bierze łupież, a nadmiar sebum omawia poradnik o przetłuszczających się włosach.
Wcierki i zabiegi
Wcierki do skóry głowy są popularne jesienią, ale ich działanie zależy od składu. Kosmetyki mogą poprawić kondycję skóry głowy, natomiast leczenie łysienia wymaga preparatów leczniczych zaleconych przez lekarza. Czego realnie oczekiwać, wyjaśnia tekst o wcierkach do włosów. W gabinetach proponuje się też mezoterapię skóry głowy, której skuteczność omawia artykuł o tym, czy mezoterapia skóry głowy pomaga na wypadanie.
Dieta
Włosy potrzebują białka, żelaza, cynku i witamin. Bardzo restrykcyjne diety i szybka utrata masy ciała to częste przyczyny łysienia telogenowego. Zrównoważony sposób jedzenia opisuje poradnik o diecie dla zdrowej skóry, a zasady dotyczą także włosów. Suplementy mają sens przy potwierdzonych niedoborach, co dotyczy także popularnej biotyny na włosy.
Czego unikać?
- Zabiegów chemicznych na osłabionych włosach, na przykład rozjaśniania i trwałej.
- Ciasnych fryzur, kucyków i warkoczy noszonych codziennie.
- Drapania i szarpania włosów.
- Drastycznych diet.
- Suplementów przyjmowanych na ślepo w dużych dawkach.
Jeśli planujesz jesienią zmianę koloru, poczekaj, aż wypadanie się uspokoi, i wybierz technikę, która nie wymaga rozjaśniania całej długości przy skórze głowy. Różnice między popularnymi technikami pokazuje porównanie koloryzacji balayage, ombre i sombre. Mocne rozjaśnianie osłabia włosy na długości i sprzyja ich łamaniu, które łatwo pomylić z wypadaniem.
Wypadanie włosów u kobiet i u mężczyzn
Sezonowe wypadanie dotyczy obu płci, choć badania prowadzono głównie na kobietach. U mężczyzn częstą przyczyną postępującego przerzedzania jest łysienie androgenowe, które zaczyna się od zakoli i czubka głowy i nie mija samo. U kobiet łysienie androgenowe objawia się raczej rozszerzaniem przedziałka. W obu przypadkach wcześnie rozpoczęte leczenie daje lepsze efekty, dlatego przerzedzenie, które nie ustępuje po sezonie, warto pokazać lekarzowi.
Kiedy iść do lekarza?
AAD zaleca wizytę u dermatologa, gdy martwi cię ilość traconych włosów, bo lekarz może ustalić, czy to wypadanie, utrata włosów, czy oba zjawiska, i znaleźć przyczynę. Wcześnie rozpoczęte leczenie zwykle daje lepsze wyniki. Do lekarza warto pójść, gdy:
- wypadanie trwa dłużej niż dwa, trzy miesiące,
- włosy wyraźnie przerzedzają się na czubku głowy, w przedziałku lub w zakolach,
- pojawiają się łyse, okrągłe placki,
- skóra głowy swędzi, łuszczy się, jest zaczerwieniona lub boli,
- wypadaniu towarzyszą inne objawy, na przykład zmęczenie, zaburzenia miesiączkowania, zmiana masy ciała.
Lekarz może zlecić badania krwi, na przykład oceniające gospodarkę żelaza i pracę tarczycy, oraz trichoskopię, czyli badanie skóry głowy i włosów pod powiększeniem. W diagnostyce pomaga też trycholog, specjalista od skóry głowy i włosów. Jak wygląda wizyta i kiedy warto ją zaplanować, wyjaśnia poradnik o wizycie u trychologa.
Najczęściej zadawane pytania
Czy wypadanie włosów jesienią jest normalne?
Tak. Badania pokazują, że najwięcej włosów w fazie spoczynku jest latem, a ich wypadanie widać na przełomie lata i jesieni. To zjawisko przejściowe, a włosy odrastają.
Ile włosów dziennie może wypadać?
Amerykańska Akademia Dermatologii podaje, że normalna utrata to od 50 do 100 włosów dziennie. W dniu mycia może się wydawać, że jest ich więcej.
Jak długo trwa jesienne wypadanie włosów?
Zwykle kilka tygodni. Jeśli wzmożone wypadanie trwa dłużej niż dwa, trzy miesiące albo włosy wyraźnie się przerzedzają, warto skonsultować się z dermatologiem.
Co na wypadanie włosów jesienią?
Delikatna pielęgnacja, unikanie ciasnych fryzur i gorącej stylizacji, dbałość o skórę głowy i zrównoważona dieta. Przy nadmiernym lub przedłużającym się wypadaniu potrzebna jest diagnostyka.
Czy stres powoduje wypadanie włosów?
Tak, silny stres może wywołać łysienie telogenowe. Wypadanie zaczyna się zwykle kilka miesięcy po stresującym wydarzeniu, a po ustąpieniu przyczyny włosy odrastają w ciągu kilku miesięcy.
Źródła: Kunz M. i wsp., Seasonality of hair shedding in healthy women complaining of hair loss, Dermatology 2009 (PubMed); Amerykańska Akademia Dermatologii, Hair shedding; Amerykańska Akademia Dermatologii, Tips for healthy hair





