Porowatość włosów – jak ją sprawdzić i co z niej wynika?

Pojęcie porowatości włosów rozpowszechniło się dzięki osobom, które świadomie pielęgnują włosy i szukają metod lepszych niż wybór szamponu „do włosów suchych”. Dwie osoby o podobnie wyglądających włosach mogą potrzebować zupełnie innych kosmetyków, bo ich włosy inaczej przyjmują wodę i olej. Porowatość nie jest cechą stałą. Zmienia się pod wpływem farbowania, rozjaśniania, prostowania i słońca, a często jest różna u nasady i na końcach.

Czym jest porowatość włosów?

Każdy włos jest okryty łuską, czyli kilkoma warstwami płaskich komórek ułożonych jak dachówki. Łuska chroni wnętrze włosa, czyli korę, w której znajdują się białka i barwnik. Gdy komórki łuski ściśle do siebie przylegają, włos jest gładki, błyszczący i słabo przepuszcza wodę oraz substancje z kosmetyków. Gdy łuska jest rozchylona, włos łatwiej przyjmuje wodę i kosmetyki, ale równie łatwo je traci.

Porowatość jest więc miarą tego, jak szczelna jest łuska. Nie ma porowatości lepszej czy gorszej. Każda wymaga po prostu innego podejścia do pielęgnacji.

Jakie są rodzaje porowatości?

Cecha	Niska porowatość	Średnia porowatość	Wysoka porowatość
Łuska	ściśle przylega	lekko rozchylona	wyraźnie rozchylona lub uszkodzona
Wygląd	proste, gładkie, lśniące	proste lub falowane, z lekkim puszeniem	kręcone lub zniszczone, matowe, puszące się
Dotyk	śliskie	gładkie z lekką szorstkością	szorstkie, suche
Schnięcie	długo	średnio	szybko
Stylizacja	trudno utrzymać skręt i objętość	dość łatwa	łatwo układają się, ale szybko puszą
Typowy problem	obciążanie, brak objętości	puszenie przy wilgoci	suchość, łamliwość, splątanie

Włosy kręcone często mają naturalnie wyższą porowatość, a włosy proste i grube niższą. Nie jest to jednak reguła. Proste włosy po wielokrotnym rozjaśnianiu mogą być wysokoporowate.

Jak sprawdzić porowatość włosów?

Żadna domowa metoda nie jest w pełni dokładna. Najlepiej połączyć kilka z nich i obserwować włosy przez kilka myć.

Obserwacja wyglądu

Przyjrzyj się suchym włosom bez produktów do stylizacji. Gładkie, błyszczące, ciężkie i proste wskazują raczej na niską porowatość. Lekko falowane, z delikatnym puszeniem na końcach to zwykle średnia porowatość. Matowe, suche, puszące się i łatwo plączące się włosy sugerują wysoką porowatość.

Test dotyku

Weź pojedynczy włos lub cienkie pasmo i przesuń po nim palcami od końca w stronę nasady. Jeśli palce przesuwają się gładko, łuska prawdopodobnie przylega. Jeśli wyczuwasz szorstkość lub drobne zgrubienia, łuska jest rozchylona.

Czas schnięcia

Włosy niskoporowate długo trzymają wodę, ale też trudno się moczą. Pod prysznicem woda długo po nich spływa. Schną wolno. Włosy wysokoporowate szybko nasiąkają wodą i szybko schną, czasem w ciągu godziny.

Test spryskiwacza

Spryskaj suche, czyste pasmo wodą. Jeśli krople długo zostają na powierzchni, włosy są raczej niskoporowate. Jeśli woda wsiąka w ciągu kilku chwil, włosy są średnio- lub wysokoporowate.

Test w szklance wody

To najbardziej znana metoda. Kilka czystych włosów wrzuca się do szklanki wody w temperaturze pokojowej i obserwuje przez kilka minut. Włos unoszący się na powierzchni ma wskazywać na niską porowatość, zawieszony w wodzie na średnią, a opadający na dno na wysoką.

Test bywa jednak mylący. Na wynik wpływają resztki odżywek, olejów i silikonów, napięcie powierzchniowe wody, grubość włosa i to, czy włosy pochodzą ze szczotki, czy zostały ścięte. Dlatego test w szklance warto traktować jako uzupełnienie, a nie rozstrzygnięcie. Jeśli go robisz, użyj włosów świeżo umytych szamponem bez odżywki i powtórz test kilka razy.

Reakcja na kosmetyki

Pośrednio o porowatości mówi też to, jak włosy reagują na produkty. Włosy niskoporowate łatwo się obciążają odżywkami i ciężkimi olejami. Wysokoporowate wydają się wciąż suche nawet po bogatej masce.

Co zmienia porowatość włosów?

Porowatość dziedziczymy, ale w ciągu życia zwykle rośnie. Najczęstsze przyczyny to:

• rozjaśnianie i farbowanie, które otwierają łuskę, żeby barwnik mógł wniknąć do wnętrza włosa,
• trwała ondulacja i chemiczne prostowanie,
• częste suszenie gorącym powietrzem, prostownica i lokówka bez ochrony termicznej,
• promieniowanie UV, chlor i słona woda,
• mechaniczne uszkodzenia, na przykład agresywne rozczesywanie mokrych włosów, ciasne gumki i tarcie o poduszkę.

Dlatego długie włosy często mają niską porowatość przy nasadzie, a wysoką na końcach, które przez lata były narażone na te czynniki.

Jak pielęgnować włosy niskoporowate?

Włosy niskoporowate potrzebują lekkiej pielęgnacji. Ciężkie maski i duże ilości oleju osadzają się na ich powierzchni zamiast wnikać. Sprawdzają się:

• lekkie oleje w małej ilości, na przykład kokosowy czy babassu,
• odżywki i maski o lekkiej konsystencji, nakładane na długość włosów, z dala od skóry głowy,
• regularne oczyszczanie mocniejszym szamponem, które usuwa nagromadzone produkty,
• ciepło podczas nakładania maski, na przykład czepek, które pomaga składnikom wniknąć.

Jak pielęgnować włosy średnioporowate?

Włosy średnioporowate są najmniej wymagające. Dobrze reagują na większość odżywek i olejów o średniej gęstości, takich jak arganowy czy ze słodkich migdałów. Ważna jest ochrona, żeby porowatość nie rosła: termoochrona przy stylizacji, ochrona przed słońcem latem i delikatne rozczesywanie.

Jak pielęgnować włosy wysokoporowate?

Włosy wysokoporowate łatwo tracą wodę, dlatego potrzebują składników, które ją zatrzymają, i takich, które wypełnią ubytki w strukturze włosa.

• Emolienty i bogatsze oleje, na przykład z pestek malin, lniany czy z wiesiołka, które wygładzają łuskę.
• Proteiny, czyli hydrolizowana keratyna, proteiny jedwabiu, pszenicy lub soi, które czasowo wypełniają ubytki.
• Odżywki bez spłukiwania i serum na końcówki.
• Łagodne mycie i unikanie bardzo gorącej wody.
• Ochrona przed ciepłem, słońcem i tarciem, na przykład poszewka z gładkiej tkaniny.

Szczegóły doboru olejów do każdej porowatości opisujemy w poradniku o olejowaniu włosów.

Czy porowatość da się zmniejszyć?

Uszkodzonej łuski nie da się trwale odbudować, bo włos jest martwą strukturą i nie ma zdolności regeneracji. Pielęgnacja może jednak czasowo wygładzić łuskę, wypełnić ubytki i sprawić, że włosy wyglądają i zachowują się jak mniej porowate. Trwała poprawa przychodzi wraz z odrastaniem nowych, zdrowych włosów i ścinaniem zniszczonych końców.

Dobrym nawykiem jest regularne podcinanie końcówek co kilka miesięcy, ograniczenie rozjaśniania i stylizacji na gorąco, a gdy są potrzebne, stosowanie produktów termoochronnych.

Jak porowatość wpływa na farbowanie?

Porowatość ma duże znaczenie przy koloryzacji. Włosy niskoporowate trudniej przyjmują farbę, bo szczelna łuska utrudnia wnikanie barwnika. Kolor może wychodzić jaśniejszy niż na wzorniku, a fryzjer czasem wydłuża czas działania produktu. Włosy wysokoporowate chłoną farbę szybko i nierówno. Końce, które są bardziej porowate niż nasada, mogą wyjść ciemniejsze, a kolor szybciej się z nich wypłukuje.

Dlatego przed farbowaniem w salonie warto powiedzieć fryzjerowi o wcześniejszych zabiegach, rozjaśnianiu i domowych hennach. Doświadczony fryzjer ocenia porowatość na różnych odcinkach włosów i dobiera produkt, a czasem stosuje preparat wyrównujący porowatość przed nałożeniem koloru. Po farbowaniu włosy zwykle stają się bardziej porowate, więc warto od razu wprowadzić bogatsze odżywki i ochronę termiczną.

Jak zmieniać pielęgnację, gdy porowatość jest różna na długości?

Długie włosy rzadko mają jednakową porowatość. U nasady łuska jest zwykle zdrowa, a na końcach, które mają kilka lat, bywa wyraźnie uszkodzona. Wtedy dobrze sprawdza się pielęgnacja strefowa. Lekką odżywkę nakłada się na całą długość, a bogatszą maskę, olej o większej gęstości lub serum tylko na dolną połowę włosów. Przy skórze głowy zostawia się jak najmniej ciężkich produktów, żeby włosy nie traciły objętości.

Porowatość a elektryzowanie i puszenie

Włosy wysokoporowate łatwiej się elektryzują i puszą, zwłaszcza zimą i przy dużej wilgotności powietrza. Rozchylona łuska łatwo oddaje wodę w suchym, ogrzewanym mieszkaniu i chłonie ją z wilgotnego powietrza na zewnątrz, przez co włosy puchną. Pomagają emolienty, oleje i produkty wygładzające. Więcej o tym przeczytasz w poradniku o elektryzujących się włosach.

Źródła: podręczniki trychologii i kosmetologii włosów, przeglądy badań nad budową łuski włosa i wpływem zabiegów chemicznych oraz ciepła na jej strukturę.