Rodziny zapachowe – jak rozpoznać zapachy, które ci odpowiadają?

Koło zapachów

Koło zapachów stworzył w 1992 roku Michael Edwards, specjalista od klasyfikacji perfum. Nie było pierwszym takim schematem, bo już w 1949 roku Paul Jellinek opublikował diagram efektów zapachowych, ale stało się najbardziej rozpoznawalnym. W wersji z 2010 roku koło obejmuje cztery główne rodziny i ich podrodziny:

Najważniejsza zasada koła jest prosta: grupy leżące obok siebie mają wspólne cechy zapachowe. Jeśli lubisz kwiatowe zapachy z nutą ambry, prawdopodobnie spodobają ci się miękkie kompozycje ambrowe. Jeśli lubisz cytrusy, możesz odnaleźć się w aromatycznych zapachach z lawendą i ziołami. Granice są jednak przybliżone, a różne źródła przypisują te same perfumy do różnych grup.

Główne rodziny zapachowe

Kwiatowa

Najliczniejsza rodzina. Typowe nuty to róża, jaśmin, tuberoza, gardenia, konwalia, fiołek, irys i kwiat pomarańczy. Charakter bywa słodki, miękki, romantyczny, czasem pudrowy lub kremowy. W klasycznym podziale wyróżnia się zapachy jednokwiatowe, zbudowane wokół jednego kwiatu, na przykład róży czy irysa, i bukiety, łączące wiele kwiatów.

Lżejsze kwiaty, takie jak konwalia, piwonia czy frezja, pasują na wiosnę i do pracy. Bogatsze, jak tuberoza czy jaśmin, na wieczory.

Ambrowa (orientalna)

Ciepła, zmysłowa, otulająca, z długo utrzymującą się bazą. Typowe nuty to wanilia, cynamon, kardamon, goździk, ambra, piżmo, oud, paczula, benzoes i mirra, często z fasolą tonka i drewnem. Nazwa „orientalna” jest stopniowo zastępowana określeniem „ambrowa”. To rodzina na wieczór, specjalne okazje i chłodne pory roku. Latem bywa zbyt ciężka.

Drzewna

Ziemista, sucha lub kremowa, elegancka i często uniwersalna, bez wyraźnego przypisania do płci. Typowe nuty to drzewo sandałowe, cedr, wetiweria, paczula, oud, mech dębowy. Dobrze sprawdza się na co dzień, do pracy i na jesień i zimę. Jak łączyć nuty drzewne z przyprawami i ambrą w chłodne miesiące, opisuje poradnik o tym, jakie nuty wybrać na jesień.

Świeża

Lekka, rześka, orzeźwiająca. Obejmuje cytrusy (cytrynę, bergamotkę, grejpfrut), nuty zielone, akordy wodne i zioła, takie jak lawenda, rozmaryn, mięta i szałwia. Najlepsza na dzień, do pracy i w ciepłą pogodę. Zapachy świeże zwykle szybciej się ulatniają, więc wymagają odświeżania w ciągu dnia.

Klasyczne rodziny, które warto znać

Szyprowa

Nazwa pochodzi od perfum Chypre François Coty’ego z 1917 roku, pierwszego nowoczesnego zapachu zbudowanego na akordzie bergamotki, mchu dębowego i labdanum. Szypry są wytrawne, eleganckie, z mszystą, lekko gorzką bazą. Na kole Edwardsa trafiają zwykle do podrodziny mszysto-drzewnej.

Fougère

Po francusku „paproć”, choć paproć nie ma wyraźnego zapachu. Nazwa pochodzi od perfum Fougère Royale domu Houbigant, stworzonych w 1884 roku. Fougère łączy lawendę, kumarynę i mech dębowy, a efekt jest ziołowo-drzewny i ostry. To rodzina kojarzona z klasycznymi zapachami męskimi.

Skórzana

Miód, tytoń i dziegieć drzewny tworzą wrażenie skóry. Zapachy skórzane są wyraziste, dymne, czasem lekko zwierzęce. Pasują do chłodnych miesięcy i do osób, które lubią zapachy z charakterem.

Nowsze kategorie

Po 1945 roku pojawiły się kolejne rodziny, które dziś są bardzo popularne:

• jasne kwiatowe, łączące jednokwiatowe zapachy z bukietami,
• zielone, lżejsza odmiana szyprów z nutami ściętej trawy i ogórka,
• wodne, morskie i ozonowe, najnowsza kategoria, która pojawiła się w 1988 roku, często oparta na syntetycznych składnikach, takich jak kalon,
• owocowe, z nutami brzoskwini, czarnej porzeczki czy mango,
• gourmand, czyli zapachy „jadalne” i deserowe, często z wanilią i fasolą tonka.

Gourmand to dziś jedna z najmodniejszych rodzin. Kojarzy się z ciepłem, słodyczą i przytulnością, a najlepiej wypada w połączeniu z drzewem lub piżmem, które równoważy słodycz.

Jak odkryć swoją rodzinę zapachową?

Krok 1. Spisz zapachy, które już lubisz

Zacznij od perfum, które masz lub które kiedyś nosiłaś, a także od zapachów spoza perfumerii: kawy, świeżego prania, lasu po deszczu, ciasta z cynamonem. Sprawdź opisy nut ulubionych perfum. Często okazuje się, że powtarzają się w nich te same składniki.

Krok 2. Testuj próbki, a nie pełne flakony

Serwisy perfumeryjne radzą zaczynać od próbek i dekantów, czyli niewielkich porcji perfum przelanych z oryginalnego flakonu, zamiast kupować pełne opakowania. Dają czas na poznanie zapachu w różnych warunkach.

Krok 3. Testuj na skórze i czekaj

Zapach zmienia się w czasie. Najpierw czujesz nuty głowy, po kilkunastu minutach nuty serca, a po około pół godzinie i dłużej nuty bazy, które decydują o charakterze zapachu. Ocena po jednym powąchaniu blottera często prowadzi do nietrafionych zakupów. Szczegółowo te etapy wyjaśnia przewodnik po nutach głowy, serca i bazy, a pełny schemat wizyty w perfumerii zawiera poradnik o tym, jak dobrze wybrać zapach w perfumerii.

Krok 4. Zwracaj uwagę, do czego wracasz

Po kilku tygodniach testowania zobaczysz, które próbki zużyłaś najszybciej. To najlepsza wskazówka, jaka rodzina ci odpowiada.

Krok 5. Dopasuj zapach do okazji

Jedna rodzina rzadko pasuje do wszystkiego. Wiele osób ma kilka zapachów: świeży do pracy i na lato, drzewny lub ambrowy na wieczór i zimę. Kompozycje na mróz opisuje osobny przewodnik po zapachach na chłodne miesiące.

Zapach a osobowość i płeć

Opisy perfum często sugerują, że kwiaty są „kobiece”, a drzewo i lawenda „męskie”. To konwencja rynkowa, a nie cecha samych składników. Serwisy perfumeryjne podkreślają, że zapachy drzewne bywają uniwersalne, a coraz więcej marek oznacza swoje kompozycje jako uniseks. Przy wyborze lepiej kierować się tym, jak zapach rozwija się na twojej skórze i jak się w nim czujesz, niż etykietą „dla niej” czy „dla niego”.

Podobnie z popularnymi testami „jaki zapach pasuje do twojej osobowości”. Mogą być zabawną inspiracją, ale nie zastąpią próbki na skórze. Ten sam zapach może pachnieć inaczej na dwóch osobach, bo wpływa na niego rodzaj skóry, jej nawilżenie, temperatura ciała i nawet to, co jemy.

Jak opisywać zapachy w perfumerii?

Znajomość rodzin ułatwia rozmowę z konsultantem. Zamiast mówić „coś ładnego”, możesz powiedzieć „szukam czegoś drzewnego z nutą przypraw, ale nie słodkiego” albo „lubię świeże, cytrusowe zapachy, ale chcę czegoś trwalszego na zimę”. Warto też nazwać to, czego nie lubisz, na przykład pudrowe kwiaty czy bardzo słodką wanilię. Takie wskazówki zawężają wybór do kilku propozycji, które realnie mogą ci się spodobać.

Rodziny a stężenie i pora roku

Rodzina mówi o charakterze zapachu, a stężenie o jego intensywności. Ta sama kompozycja w wersji wody toaletowej będzie lżejsza i bardziej świeża, a w wersji wody perfumowanej głębsza i trwalsza. Jak stężenie wpływa na trwałość, wyjaśnia porównanie EDP i EDT.

Łączenie rodzin

Rodziny można łączyć, nakładając dwa zapachy jeden na drugi. Najbezpieczniej łączyć zapachy z sąsiadujących rodzin, na przykład cytrusy z drzewem albo kwiaty z ambrą. Zasady takiego łączenia opisuje poradnik o łączeniu perfum. Jeśli szukasz mniej oczywistych kompozycji, które często wymykają się klasycznym podziałom, zajrzyj do porównania perfumerii niszowej i selektywnej.

Źródła: Wikipedia (ang.), Fragrance wheel; Wikipedia (ang.), Perfume, sekcja o klasyfikacji zapachów; Scento, Rodziny zapachowe: znajdź swoje idealne dopasowanie

Redakcja beautynews.pl

Piszemy o pielęgnacji, zabiegach i makijażu na podstawie podręczników kosmetologii i publikacji dermatologicznych. Teksty aktualizujemy, gdy zmienia się wiedza albo zalecenia.