Jak rozpoznać typ cery? Sucha, tłusta, mieszana i wrażliwa

Ten sam krem może być dla jednej osoby idealny, a drugiej zapchać pory albo zostawić uczucie ściągnięcia. Różnica najczęściej wynika z typu cery, czyli z tego, ile sebum produkuje skóra i jak dobrze zatrzymuje wodę. Rozpoznanie typu cery nie wymaga wizyty w gabinecie. Wystarczy kilka prostych obserwacji, a dzięki nim łatwiej wybrać kosmetyki i uniknąć przypadkowych zakupów.

Od czego zależy typ cery?

Typ cery zależy przede wszystkim od pracy gruczołów łojowych i od stanu bariery naskórka. Gruczoły łojowe produkują sebum, czyli tłustą wydzielinę, która natłuszcza skórę i chroni ją przed utratą wody. Ich aktywność w dużej mierze dziedziczymy, a dodatkowo regulują ją hormony, zwłaszcza androgeny. Dlatego cera często staje się tłustsza w okresie dojrzewania, a suchsza po menopauzie.

Bariera naskórka to warstwa rogowa razem z lipidami, które spajają jej komórki. Gdy jest szczelna, skóra dobrze zatrzymuje wodę. Gdy jest osłabiona przez zbyt agresywne mycie, mróz, suche powietrze lub nadmiar składników aktywnych, skóra traci wodę i staje się bardziej reaktywna, niezależnie od ilości sebum.

Jak zrobić test na typ cery w domu?

Najprostszy test wykonuje się rano albo wieczorem, gdy masz godzinę bez wychodzenia z domu.

1. Umyj twarz łagodnym żelem lub pianką, bez peelingów i kwasów.
2. Osusz skórę ręcznikiem, przykładając go, a nie pocierając.
3. Nie nakładaj toniku, serum ani kremu.
4. Po około godzinie przyjrzyj się twarzy w lustrze przy dziennym świetle i dotknij jej czystymi palcami.
5. Możesz też przyłożyć do czoła, nosa, policzków i brody bibułki matujące i sprawdzić, na których zostaje tłusty ślad.

Wynik testu będzie dokładniejszy, jeśli wykonasz go kilka razy w różne dni. Nie rób go zaraz po zabiegach złuszczających, w trakcie kuracji retinoidem ani przy przeziębieniu, bo wtedy skóra zachowuje się inaczej niż zwykle.

Po czym poznać cerę suchą?

Cera sucha produkuje mało sebum. Po teście z myciem jest napięta, czasem szorstka, a na policzkach i wokół nosa może się łuszczyć. Pory są drobne, prawie niewidoczne, a skóra rzadko się świeci. Makijaż na suchej cerze potrafi podkreślać suche skórki, a podkład z czasem wygląda matowo i płasko.

Cera sucha szybciej traci wodę i łatwiej się podrażnia, dlatego dobrze reaguje na kremy z ceramidami, cholesterolem, skwalanem i masłami roślinnymi. Lepiej unikać mocnych żeli myjących z dużą ilością detergentów i alkoholowych toników. Zimą pielęgnacja suchej cery wymaga szczególnej uwagi, co opisujemy w poradniku jak pielęgnować skórę twarzy zimą.

Po czym poznać cerę tłustą?

Cera tłusta produkuje dużo sebum. Po godzinie od umycia świeci się na całej twarzy, łącznie z policzkami, a bibułka matująca zostawia wyraźne tłuste ślady w kilku miejscach. Pory są widoczne, szczególnie na nosie, czole i policzkach, a zaskórniki pojawiają się łatwo.

Cera tłusta ma też zalety. Grubsza warstwa sebum lepiej chroni przed utratą wody, a zmarszczki pojawiają się na niej zwykle później. Najważniejsze w pielęgnacji jest regularne, ale łagodne oczyszczanie, lekkie nawilżające formuły i składniki regulujące sebum, takie jak niacynamid czy kwas salicylowy. Przesuszanie cery tłustej mocnymi preparatami często pogarsza sprawę.

Po czym poznać cerę mieszaną?

Cera mieszana łączy cechy dwóch typów. Najczęściej świeci się strefa T, czyli czoło, nos i broda, a policzki są normalne lub suche. W strefie T pory są większe i łatwiej o zaskórniki, a na policzkach skóra może być napięta po myciu.

To najczęstszy typ cery u dorosłych i jednocześnie najtrudniejszy do pielęgnacji, bo jeden produkt rzadko pasuje do całej twarzy. Dobrze sprawdza się lekki krem nawilżający na całą twarz i miejscowe użycie produktów matujących lub złuszczających tylko w strefie T. Przy zaskórnikach w okolicach nosa pomocny będzie poradnik o zaskórnikach na nosie.

Po czym poznać cerę normalną?

Cera normalna po umyciu i godzinie bez kosmetyków jest komfortowa, ani napięta, ani błyszcząca. Pory są drobne, koloryt równy, a skóra dobrze znosi zmiany kosmetyków. To rzadszy typ, niż się wydaje, i często pojawia się u młodych dorosłych, a z czasem przechodzi w suchą lub mieszaną.

Cera normalna nie wymaga skomplikowanej pielęgnacji. Wystarczą łagodne oczyszczanie, krem nawilżający i filtr przeciwsłoneczny, a składniki aktywne można wprowadzać w zależności od potrzeb, na przykład retinoidy w profilaktyce starzenia.

Czym jest cera wrażliwa?

Wrażliwość to nie osobny typ, ale cecha, która może dotyczyć cery suchej, tłustej czy mieszanej. Skóra wrażliwa reaguje pieczeniem, swędzeniem, zaczerwienieniem lub uczuciem ściągnięcia na czynniki, które innym nie przeszkadzają: nowe kosmetyki, zmiany temperatury, wiatr, twardą wodę. Często łączy się z osłabioną barierą naskórka.

Przy cerze wrażliwej sprawdzają się krótkie listy składników, produkty bezzapachowe i ostrożne wprowadzanie nowości, po jednym produkcie na raz. Jeśli skóra reaguje na niemal wszystko, warto wykluczyć choroby skóry, takie jak atopowe zapalenie skóry, łojotokowe zapalenie skóry czy trądzik różowaty, które wymagają leczenia dermatologicznego.

Czym jest cera naczynkowa?

Cera naczynkowa ma skłonność do rozszerzania się drobnych naczyń krwionośnych. Objawia się zaczerwienieniem policzków i nosa, które nasila się przy zmianach temperatury, po wysiłku, gorących napojach czy alkoholu. Z czasem mogą pojawić się widoczne, cienkie czerwone naczynka, zwane teleangiektazjami.

Cera naczynkowa najczęściej jest też cienka i wrażliwa. Wymaga łagodnego oczyszczania, unikania gorącej wody, mocnych peelingów i saun, a także ochrony przed mrozem i słońcem. Utrwalone naczynka nie znikną pod wpływem kremu, a usuwa się je zabiegami laserowymi.

Cera sucha czy odwodniona?

To jedno z najczęstszych nieporozumień. Cera sucha ma za mało tłuszczu, cera odwodniona ma za mało wody. Odwodniona może być nawet cera tłusta, która świeci się, a jednocześnie jest napięta, szorstka i ma drobne, płytkie zmarszczki widoczne po uśmiechu.

Odwodnienie jest stanem przejściowym. Gdy zmieni się pielęgnację i warunki, skóra wraca do swojego typu.

Czy typ cery się zmienia?

Tak. Podstawowe skłonności dziedziczymy, ale cera zmienia się przez całe życie. W okresie dojrzewania zwykle staje się tłustsza. Ciąża, antykoncepcja hormonalna i choroby endokrynologiczne mogą zarówno nasilić, jak i zmniejszyć wydzielanie sebum. Po menopauzie produkcja sebum maleje, a skóra staje się cieńsza i suchsza.

Zmienia się też pora roku. Zimą wiele cer mieszanych zachowuje się jak suche, a latem jak tłuste. Dlatego warto powtarzać test co jakiś czas i dostosowywać kosmetyki do aktualnego stanu skóry, a nie do etykiety nadanej kilka lat temu.

Jak dobrać kosmetyki do typu cery?

Kolejność kroków pielęgnacji jest taka sama dla wszystkich i opisujemy ją w poradniku o kolejności nakładania kosmetyków. Różnią się formuły:

• Cera sucha lubi kremowe produkty myjące, bogate kremy i olejki, a nie lubi alkoholowych toników.
• Cera tłusta dobrze reaguje na żele, lekkie emulsje i kwas salicylowy, a źle na ciężkie, okluzyjne kremy.
• Cera mieszana potrzebuje lekkiego kremu na całą twarz i produktów punktowych na strefę T.
• Cera wrażliwa i naczynkowa wymaga krótkich, bezzapachowych formuł i delikatnego oczyszczania.

Niezależnie od typu, każda cera potrzebuje codziennej ochrony przeciwsłonecznej.

Kiedy pójść do dermatologa?

Domowy test pozwala dobrać kosmetyki, ale nie zastąpi diagnozy. Do dermatologa warto się wybrać, gdy wypryski są liczne, bolesne lub zostawiają blizny, zaczerwienienie twarzy utrzymuje się stale, skóra łuszczy się w nietypowych miejscach, na przykład przy skrzydełkach nosa i brwiach, albo swędzi i piecze mimo łagodnej pielęgnacji. W takich przypadkach przyczyną mogą być choroby skóry, przy których sama zmiana kremu nie wystarczy. Przy trądziku przydatny będzie też poradnik o trądziku u dorosłych.

Źródła: materiały edukacyjne American Academy of Dermatology dotyczące rozpoznawania typu skóry, podręczniki kosmetologii, przeglądy badań nad barierą naskórka i wydzielaniem sebum.