Jak działają kosmetyki nawilżające do ciała?
Skóra chroni się przed utratą wody dzięki barierze hydrolipidowej, czyli warstwie lipidów i substancji wiążących wodę w naskórku. Gdy bariera jest osłabiona, np. przez gorącą wodę, mocne detergenty, mróz czy suche powietrze, woda szybciej odparowuje, a skóra staje się sucha, szorstka i swędząca.
Kosmetyki do ciała działają na trzy sposoby:
- nawilżają – dostarczają wodę i substancje wiążące wodę w naskórku (humektanty), np. glicerynę, mocznik, kwas hialuronowy,
- natłuszczają – uzupełniają lipidy, wygładzają i zmiękczają skórę (emolienty), np. masła roślinne, oleje, ceramidy,
- chronią przed utratą wody – tworzą na powierzchni cienką warstwę ochronną (substancje okluzyjne), np. wazelina, lanolina, woski.
Brytyjska Narodowa Służba Zdrowia dzieli emolienty na lotiony, kremy i maści. Lotiony zawierają najwięcej wody i są najlżejsze, maści najwięcej tłuszczu i najlepiej chronią skórę, ale są najbardziej tłuste.
Balsam, krem, masło i olejek – porównanie
| Produkt | Zawartość wody | Konsystencja | Wchłanianie | Dla jakiej skóry? |
|---|---|---|---|---|
| mleczko, lotion | dużo | płynna | szybkie | normalna, lekko sucha, latem |
| balsam | sporo | lekka emulsja | szybkie | normalna, mieszana |
| krem do ciała | średnio | gęstsza emulsja | średnie | sucha |
| masło do ciała | mało | gęsta, stała | wolne | bardzo sucha, zimą |
| olejek | brak | płynna, tłusta | zależnie od oleju | sucha, na wilgotną skórę |
Balsam i mleczko
Balsamy i mleczka to emulsje z przewagą wody. Szybko się wchłaniają, nie zostawiają tłustego filmu i dobrze sprawdzają się na co dzień, rano, pod ubranie i latem. Przy bardzo suchej skórze mogą jednak dawać zbyt krótkotrwałe ukojenie.
Krem do ciała
Kremy zawierają więcej tłuszczu niż balsamy. Lepiej chronią skórę przed utratą wody i dłużej utrzymują efekt. To dobry wybór przy skórze suchej i atopowej.
Masło do ciała
Masła zawierają dużo tłuszczów roślinnych, np. masła shea, kakaowego czy mango. Mają gęstą, często stałą konsystencję, która topi się pod wpływem ciepła skóry. Intensywnie natłuszczają i zostawiają warstwę ochronną. Dobrze sprawdzają się zimą, na łokcie, kolana i stopy oraz wieczorem.
Olejek do ciała
Olejki nie zawierają wody, więc same nie nawilżają, ale skutecznie ograniczają jej odparowywanie i zmiękczają skórę. Najlepiej nakładać je na wilgotną skórę, zaraz po kąpieli, by zamknąć w niej wodę. Lekkie oleje (np. jojoba, migdałowy, z pestek winogron) wchłaniają się szybciej, cięższe (np. oliwa, olej kokosowy) wolniej.

Jak dobrać kosmetyk do typu skóry?
Skóra normalna
Wystarczy lekki balsam lub mleczko, a zimą krem. Olejki mogą być miłym dodatkiem po kąpieli.
Skóra sucha
Przy suchej skórze lepiej sprawdzają się kremy i masła, najlepiej z humektantami, np. gliceryną lub mocznikiem. Więcej o pielęgnacji suchej skóry przeczytasz w poradniku o tym, jak nawilżyć suchą skórę ciała zimą.
Skóra atopowa
Przy atopowym zapaleniu skóry podstawą są emolienty bez substancji zapachowych, stosowane kilka razy dziennie, w dużej ilości. Najlepiej sprawdzają się kremy i maści z ceramidami. Masła roślinne i olejki mogą być dobrze tolerowane, ale niektóre oleje, np. oliwa z oliwek, mogą u części osób osłabiać barierę skóry. Szczegóły w tekście o codziennej pielęgnacji skóry atopowej.
Skóra z rogowaceniem i szorstkimi łokciami
Przy grudkach na ramionach i udach oraz szorstkich łokciach i kolanach pomocne są kremy z mocznikiem w wyższym stężeniu lub z kwasem mlekowym, które delikatnie złuszczają. Sposoby na grudki opisuje tekst o rogowaceniu przymieszkowym i w tekście o tym, jakie stężenie mocznika do czego.
Kiedy i jak nakładać kosmetyki do ciała?
Amerykańska Akademia Dermatologii zaleca, by przy suchej skórze:
- kąpać się krótko, w letniej, a nie gorącej wodzie,
- używać łagodnych środków myjących bez mydła,
- delikatnie osuszać skórę ręcznikiem, przykładając go, a nie trąc,
- nakładać krem lub maść w ciągu kilku minut po kąpieli, gdy skóra jest jeszcze lekko wilgotna,
- wybierać gęstsze formuły, kremy i maści zamiast lekkich lotionów.
Sposób mycia ma równie duże znaczenie jak kosmetyk po kąpieli. Więcej o tym przeczytasz w tekście o myciu bez przesuszania skóry.
Jak łączyć kosmetyki?
Przy bardzo suchej skórze dobrze działa nakładanie warstw: najpierw olejek na wilgotną skórę, a na niego krem lub masło. Można też dodać kilka kropli olejku do balsamu, by był bogatszy.
Peeling i kosmetyki do ciała
Regularne złuszczanie naskórka, raz lub dwa razy w tygodniu, ułatwia wchłanianie kosmetyków. Nie warto jednak robić peelingu zbyt często, bo może podrażniać skórę. Jak dobrać peeling, wyjaśnia poradnik o peelingu do ciała.
Masło, balsam czy olejek w różnych porach roku?
Potrzeby skóry zmieniają się w ciągu roku, dlatego wiele osób trzyma w łazience dwa lub trzy różne produkty. Zimą ogrzewane, suche powietrze i mróz osłabiają barierę skóry, więc lepiej sprawdzają się kremy i masła, nakładane wieczorem grubszą warstwą. Wiosną i jesienią zwykle wystarczy krem lub bogatszy balsam. Latem skóra jest zwykle mniej sucha, a ciężkie masła mogą być nieprzyjemne w upale, dlatego dobrym wyborem jest lekki balsam lub mleczko, a po opalaniu kosmetyk kojący z pantenolem lub aloesem.
Olejki dobrze sprawdzają się przez cały rok, zwłaszcza po wieczornej kąpieli. Rano lepiej wybierać lekkie formuły, które szybko się wchłoną i nie brudzą ubrań.
Jeśli używasz samoopalacza, pielęgnacja ma wpływ na równy kolor. Dzień wcześniej warto zrobić peeling, a przed aplikacją nawilżyć tylko łokcie, kolana i kostki lekkim balsamem. Instrukcję znajdziesz w tekście o tym, jak nałożyć samoopalacz równo.
Na jakie składniki zwrócić uwagę?
- humektanty – gliceryna, mocznik, kwas hialuronowy, pantenol, wiążą wodę,
- emolienty – masło shea, masło kakaowe, oleje roślinne, skwalan, ceramidy, uzupełniają lipidy,
- substancje okluzyjne – wazelina, lanolina, woski, ograniczają utratę wody,
- składniki kojące – alantoina, pantenol, owies, łagodzą podrażnienia.
Przy wrażliwej skórze lepiej unikać intensywnych zapachów i olejków eterycznych, które mogą uczulać.
Najczęstsze błędy w pielęgnacji ciała
- Nakładanie kosmetyku na zupełnie suchą skórę – efekt jest słabszy.
- Za mała ilość – przy suchej skórze kosmetyku trzeba sporo, regularnie.
- Gorąca, długa kąpiel – wypłukuje lipidy z naskórka.
- Lekki balsam zimą przy bardzo suchej skórze – zwykle nie wystarcza.
- Oczekiwanie efektów ujędrniających – kosmetyki nawilżają i wygładzają, ale nie zmieniają budowy skóry. Więcej w tekście o tym, co może balsam ujędrniający.
- Olejek przed samoopalaczem – tłusta warstwa może powodować smugi, więc przed aplikacją lepiej użyć lekkiego balsamu tylko na suche miejsca.
Najczęściej zadawane pytania
Czym różni się masło do ciała od balsamu?
Masło zawiera więcej tłuszczu i mniej wody, jest gęstsze i intensywniej natłuszcza. Balsam jest lżejszy i szybciej się wchłania.
Czy olejek do ciała nawilża?
Olejek nie dostarcza wody, ale ogranicza jej utratę i zmiękcza skórę. Najlepiej działa nałożony na wilgotną skórę po kąpieli.
Co wybrać na bardzo suchą skórę?
Krem lub masło do ciała, najlepiej z humektantami, np. gliceryną lub mocznikiem, nakładane w ciągu kilku minut po kąpieli.
Kiedy nakładać balsam do ciała?
Najlepiej zaraz po kąpieli, na lekko wilgotną skórę. Przy suchej skórze można powtarzać aplikację w ciągu dnia.
Czy masło do ciała zapycha pory?
Na ciele zdarza się to rzadko, ale przy skłonności do wyprysków na plecach i dekolcie lepiej wybierać lżejsze formuły.
Źródła: American Academy of Dermatology – Dermatologists’ top tips for relieving dry skin; NHS – Emollients; Cleveland Clinic – różnice między balsamem, kremem i maścią; National Eczema Association – emolienty w pielęgnacji skóry atopowej





