Spierzchnięte dłonie zimą – jak je szybko zregenerować?

Szorstkie, zaczerwienione dłonie, pękająca skóra na kostkach i przy paznokciach, piekące ranki przy myciu naczyń. Dla wielu osób to stały element zimy. Dłonie są wyjątkowo narażone, bo myjemy je wielokrotnie w ciągu dnia, rzadko zakrywamy i mają mniej gruczołów łojowych po wewnętrznej stronie. Na szczęście szybką poprawę daje kilka prostych zmian w nawykach i dobrze dobrany krem.

Dlaczego zimą dłonie się przesuszają?

Na dłonie działa jednocześnie kilka czynników.

• Mróz i wiatr wysuszają skórę, a niska temperatura spowalnia pracę gruczołów łojowych.
• Suche powietrze w ogrzewanych pomieszczeniach przyspiesza utratę wody z naskórka.
• Częste mycie, zwłaszcza w gorącej wodzie i zwykłym mydłem, usuwa lipidy chroniące skórę.
• Środki dezynfekujące i detergenty, na przykład płyny do naczyń i środki czystości.
• Przechodzenie z zimna do ciepła bez ochrony, które dodatkowo obciąża skórę.

Skóra traci warstwę ochronną, staje się szorstka, napięta, a z czasem pęka, szczególnie na kostkach palców, wokół paznokci i w zgięciach.

Jak myć ręce, żeby ich nie przesuszać?

Mycia rąk nie da się ograniczyć, bo jest ważne dla zdrowia. Można jednak robić to łagodniej.

1. Używaj letniej wody zamiast gorącej.
2. Wybieraj łagodne preparaty o kwaśnym lub obojętnym pH, bez silnych substancji zapachowych. Dobrym wyborem są emolienty do mycia lub mydła z dodatkiem gliceryny i olejów.
3. Myj dokładnie, ale krótko i dokładnie spłukuj resztki mydła, zwłaszcza między palcami i pod pierścionkami.
4. Osuszaj dłonie przez przykładanie ręcznika, a nie pocieranie. Wilgoć zostawiona między palcami sprzyja pękaniu skóry.
5. Od razu nałóż krem.

Gdy mycie nie jest możliwe lub konieczne jest częste odkażanie, płyny dezynfekujące na bazie alkoholu z dodatkiem substancji nawilżających zwykle mniej przesuszają skórę niż wielokrotne mycie mydłem. Nie stosuje się ich jednak na skórę z otwartymi pęknięciami, bo mocno pieką.

Jaki krem do rąk wybrać na zimę?

Dobry zimowy krem do rąk łączy składniki nawilżające z natłuszczającymi i ochronnymi.

Na dzień wygodne są lżejsze kremy, które szybko się wchłaniają i nie brudzą przedmiotów. Na noc i przy dużym przesuszeniu lepsze są gęste kremy i maści. Przy szorstkiej, zrogowaciałej skórze dobrze sprawdza się mocznik, który jednocześnie nawilża i zmiękcza naskórek.

Kiedy nakładać krem do rąk?

• po każdym myciu rąk, gdy skóra jest jeszcze lekko wilgotna,
• przed wyjściem na zewnątrz, kilka minut przed założeniem rękawiczek,
• po pracach domowych,
• wieczorem przed snem, grubszą warstwą.

Krem warto mieć w kilku miejscach: przy umywalce, w torebce, przy biurku i przy łóżku. Wtedy łatwiej pamiętać o regularnym stosowaniu.

Jak zrobić nocny okład regenerujący?

To jeden z najszybszych sposobów na spierzchnięte dłonie.

1. Wieczorem umyj dłonie letnią wodą i osusz je.
2. Nałóż grubą warstwę gęstego kremu lub maści, na przykład z mocznikiem, wazeliną lub masłem shea.
3. Wmasuj krem także w skórki wokół paznokci.
4. Załóż cienkie bawełniane rękawiczki.
5. Zostaw na całą noc.

Rękawiczki zatrzymują ciepło i ograniczają parowanie, dzięki czemu krem działa jak opatrunek. Już po kilku nocach skóra jest wyraźnie bardziej miękka. Podobnie działa zabieg parafinowy, opisany w poradniku o parafinie na dłonie.

Jak chronić dłonie przed mrozem?

Rękawiczki to podstawa zimowej pielęgnacji dłoni. Najlepiej sprawdzają się ciepłe rękawiczki z warstwą chroniącą przed wiatrem. Jeśli wełna podrażnia skórę, warto nosić pod nią cienkie rękawiczki bawełniane. Mokre rękawiczki trzeba zmieniać, bo wilgoć na mrozie dodatkowo wychładza i wysusza skórę. Przed wyjściem dobrze jest nałożyć bogatszy krem ochronny.

Jak chronić dłonie podczas prac domowych?

Płyny do naczyń, środki czystości i długi kontakt z wodą to jedne z głównych przyczyn przesuszenia i podrażnienia rąk. Podczas zmywania, sprzątania i prania ręcznego warto nosić rękawice ochronne. Przy wrażliwej skórze lub uczuleniu na lateks lepsze są rękawice nitrylowe lub z bawełnianą wyściółką. Rękawice zakłada się na suche dłonie i nie nosi zbyt długo, bo pot pod nimi też podrażnia skórę.

Co zrobić z pękającą skórą przy paznokciach?

Skórki wokół paznokci zimą łatwo się przesuszają i pękają, tworząc bolesne zadziory. Pomaga regularne nakładanie oleju lub kremu na skórki, zwłaszcza wieczorem, i delikatne odsuwanie ich patyczkiem po kąpieli. Zadziorów nie wolno obgryzać ani zrywać, tylko ostrożnie przyciąć cążkami. Niewielkie pęknięcia można zabezpieczyć maścią z pantenolem lub wazeliną. Przy zaczerwienieniu, obrzęku i bólu wokół paznokcia trzeba zwrócić się do lekarza, bo może to być zanokcica.

Czy peeling dłoni pomaga?

Delikatny peeling raz w tygodniu usuwa zrogowaciały naskórek i poprawia wchłanianie kremu. Najlepiej sprawdzają się peelingi cukrowe z olejem, które jednocześnie złuszczają i natłuszczają. Nie wykonuje się peelingu na skórze popękanej, podrażnionej i z rankami. Po peelingu zawsze nakłada się krem.

Jak dbać o dłonie w pracy?

Osoby, które w pracy często myją ręce lub mają kontakt z wodą i chemikaliami, na przykład pracownicy ochrony zdrowia, fryzjerzy, kucharze czy osoby sprzątające, są szczególnie narażone na przesuszenie i wyprysk rąk. Pomaga kilka zasad: krem ochronny przed rozpoczęciem pracy, rękawice dobrane do rodzaju pracy, przerwy w noszeniu rękawic, by skóra nie była stale zawilgocona pod spodem, i krem regenerujący po zakończeniu zmiany oraz wieczorem. Kremy warto trzymać przy stanowisku pracy, bo dostępność ułatwia regularne stosowanie.

Czy dieta i nawodnienie wpływają na dłonie?

Zbilansowana dieta z odpowiednią ilością kwasów tłuszczowych, białka i witamin wspiera ogólny stan skóry, a niedobory, na przykład żelaza czy witamin z grupy B, mogą sprzyjać pękaniu kącików ust i problemom ze skórą. Jednak zimowe przesuszenie dłoni wynika przede wszystkim z czynników zewnętrznych. Picie wody nie zastąpi kremu, rękawiczek i łagodnego mycia.

Kiedy suche dłonie wymagają wizyty u lekarza?

Do lekarza lub dermatologa warto się wybrać, gdy:

• pęknięcia krwawią, sączą się lub nie goją mimo regularnej pielęgnacji,
• pojawiają się swędzące pęcherzyki, zaczerwienienie i obrzęk,
• skóra złuszcza się płatami, a zmiany obejmują też inne części ciała,
• objawy nasilają się po kontakcie z określonymi substancjami, na przykład w pracy.

Przyczyną może być wyprysk kontaktowy, czyli reakcja na substancje drażniące lub uczulające, atopowe zapalenie skóry, łuszczyca albo infekcja grzybicza. Takie stany wymagają diagnozy i leczenia. U osób, które z powodów zawodowych często myją ręce i noszą rękawice, wyprysk rąk jest bardzo częsty.

Najczęstsze błędy w zimowej pielęgnacji dłoni

• Gorąca woda do mycia rąk.
• Krem nakładany rzadko albo tylko wtedy, gdy dłonie już pieką.
• Brak rękawiczek na mrozie i podczas prac domowych.
• Pozostawianie wilgoci między palcami po myciu.
• Zrywanie zadziorów i suchych skórek.
• Perfumowane kremy na popękaną, podrażnioną skórę.

O pielęgnacji suchej skóry całego ciała piszemy w poradniku o suchej skórze ciała, a o twarzy w tekście jak pielęgnować skórę twarzy zimą.

Źródła: zalecenia American Academy of Dermatology dotyczące pielęgnacji suchych dłoni i wyprysku rąk, materiały dotyczące higieny rąk i stosowania preparatów dezynfekujących.