Peeling chemiczny w gabinecie – kiedy go robić i jakie kwasy wybrać?

Kwasy w domowej pielęgnacji działają powoli i łagodnie. Gdy problemem są wyraźne przebarwienia, trądzik z przebarwieniami pozapalnymi, rozszerzone pory czy pierwsze zmarszczki, wiele osób sięga po peeling chemiczny wykonywany przez specjalistę. Zabieg trwa krótko, a dobrze zaplanowana seria potrafi wyraźnie poprawić koloryt i strukturę skóry. Wymaga jednak odpowiedniego przygotowania, wyboru właściwego kwasu i trzymania się zaleceń po zabiegu.

Na czym polega peeling chemiczny?

Kwasy rozluźniają połączenia między komórkami naskórka i przyspieszają jego złuszczanie. W wyższych stężeniach i przy dłuższym działaniu docierają głębiej, wywołując kontrolowane uszkodzenie, na które skóra odpowiada odnową. Pobudzane są wtedy procesy naprawcze, w tym produkcja kolagenu. Efektem jest gładsza, bardziej jednolita skóra, rozjaśnienie przebarwień i poprawa wyglądu porów.

Siłę peelingu określa nie tylko stężenie kwasu, ale też jego pH, czas działania, liczba nakładanych warstw i sposób przygotowania skóry. Dlatego ten sam kwas w rękach specjalisty może dać bardzo różne efekty.

Jakie są rodzaje peelingów chemicznych?

Rodzaj	Głębokość działania	Przykłady	Kto wykonuje	Rekonwalescencja
Powierzchowny	naskórek	kwas migdałowy, glikolowy, mlekowy, salicylowy, pirogronowy, mieszanki	kosmetolog lub lekarz	brak lub kilka dni łuszczenia
Średniogłęboki	naskórek i górna część skóry właściwej	kwas trichlorooctowy w wyższych stężeniach, kombinacje	lekarz	około tygodnia–dwóch, wyraźne łuszczenie
Głęboki	głębsze warstwy skóry właściwej	fenol	lekarz, w warunkach medycznych	kilka tygodni

Większość osób zaczyna od peelingów powierzchownych, wykonywanych w serii. Głębsze zabiegi stosuje się przy wyraźnych zmarszczkach, bliznach i trudnych przebarwieniach, zawsze po konsultacji lekarskiej.

Jaki kwas wybrać do swojego problemu?

Trądzik i zaskórniki

Najczęściej stosuje się kwas salicylowy, który rozpuszcza się w tłuszczach i wnika do porów, oraz kwas migdałowy o działaniu antybakteryjnym. Dobre efekty dają też mieszanki z kwasem pirogronowym. Peelingi wykonuje się, gdy nie ma licznych ropnych zmian, bo przy aktywnym stanie zapalnym zabieg może go nasilić.

Przebarwienia

Przy przebarwieniach słonecznych, potrądzikowych i hormonalnych stosuje się kwas migdałowy, glikolowy, mieszanki z kwasem kojowym, azelainowym czy fitowym. Przebarwienia wymagają zwykle serii zabiegów i ścisłej ochrony przeciwsłonecznej. Przy ostudzie, czyli melasmie, zabiegi trzeba planować szczególnie ostrożnie, bo niewłaściwe postępowanie może ją nasilić.

Zmarszczki i utrata jędrności

Przy drobnych zmarszczkach i pierwszych oznakach starzenia stosuje się kwas glikolowy i pirogronowy, a przy wyraźniejszych zmianach peelingi średniogłębokie wykonywane przez lekarza.

Cera wrażliwa i naczynkowa

Najczęściej wybiera się kwas migdałowy lub laktobionowy, które działają łagodnie. Mocniejsze kwasy mogą nasilić zaczerwienienie.

O kwasach w domowej pielęgnacji, które dobrze uzupełniają zabiegi, piszemy w poradniku o kwasach na twarz.

Dlaczego peeling chemiczny robi się jesienią i zimą?

Po peelingu skóra jest cieńsza i bardziej wrażliwa na promieniowanie UV. Ekspozycja na słońce w tym okresie zwiększa ryzyko przebarwień, zwłaszcza u osób o ciemniejszej karnacji i skłonnych do przebarwień. Dlatego serie peelingów planuje się zwykle od jesieni do wczesnej wiosny, gdy natężenie promieniowania UVB w Polsce jest najniższe, a dni krótsze.

Niektóre łagodne kwasy, na przykład migdałowy czy laktobionowy, bywają stosowane przez cały rok, ale zawsze z rygorystyczną ochroną przeciwsłoneczną.

Jak przygotować się do peelingu?

Przed pierwszym zabiegiem specjalista przeprowadza wywiad i ocenia skórę. Często zaleca się przygotowanie skóry przez kilka tygodni preparatami z niskim stężeniem kwasów, które wyrównują złuszczanie i zmniejszają ryzyko nierównego efektu. Przed zabiegiem trzeba zwykle:

• na kilka dni odstawić retinoidy i silne kwasy, o ile specjalista nie zaleci inaczej,
• nie opalać się i nie korzystać z solarium,
• nie wykonywać depilacji woskiem i peelingów mechanicznych twarzy,
• poinformować o przyjmowanych lekach, zwłaszcza izotretynoinie, antybiotykach i lekach uwrażliwiających na słońce,
• przy skłonności do opryszczki zapytać lekarza o profilaktykę przeciwwirusową przed głębszym peelingiem.

Jak przebiega zabieg?

1. Demakijaż i odtłuszczenie skóry, które pozwala równomiernie nałożyć kwas.
2. Zabezpieczenie wrażliwych miejsc, na przykład kącików oczu, nosa i ust, wazeliną.
3. Nałożenie kwasu pędzelkiem lub gazikiem w określonej kolejności.
4. Obserwacja reakcji skóry. Specjalista ocenia zaczerwienienie i ewentualne pojawienie się białego nalotu, który przy niektórych kwasach oznacza osiągnięcie odpowiedniej głębokości.
5. Neutralizacja lub zmycie kwasu po określonym czasie, zależnie od rodzaju preparatu.
6. Maska łagodząca, krem i filtr przeciwsłoneczny.

Podczas działania kwasu odczuwa się pieczenie, mrowienie lub swędzenie o różnym nasileniu. Często pomaga chłodny nawiew wentylatora. Peeling powierzchowny trwa zwykle od kilkunastu do kilkudziesięciu minut.

Jak wygląda skóra po peelingu?

Po peelingu powierzchownym skóra jest zaczerwieniona przez kilka godzin, a w kolejnych dniach może się delikatnie łuszczyć lub być bardziej napięta. Przy mocniejszych kwasach łuszczenie jest wyraźne i trwa kilka dni. Po peelingu średniogłębokim skóra ciemnieje, a następnie złuszcza się płatami, a pełne gojenie trwa zwykle kilka–kilkanaście dni.

Jak dbać o skórę po peelingu chemicznym?

• nie zdzieraj łuszczącego się naskórka, bo grozi to przebarwieniami i bliznami,
• stosuj łagodne preparaty myjące i kremy regenerujące, na przykład z pantenolem i ceramidami,
• codziennie nakładaj filtr przeciwsłoneczny o wysokiej ochronie i unikaj słońca,
• przez czas zalecony przez specjalistę nie stosuj retinoidów, kwasów ani peelingów,
• unikaj sauny, basenu i intensywnego wysiłku przez kilka dni,
• nie wykonuj w tym czasie innych zabiegów na twarz bez konsultacji.

Ile zabiegów potrzeba?

Peelingi powierzchowne wykonuje się zwykle w serii kilku zabiegów w odstępach od tygodnia do kilku tygodni. Liczba zabiegów zależy od problemu skóry, rodzaju kwasu i reakcji skóry. Przy przebarwieniach seria bywa dłuższa niż przy zaskórnikach. Efekty narastają stopniowo i są najlepiej widoczne kilka tygodni po zakończeniu serii.

Jakie są przeciwwskazania?

• ciąża i karmienie piersią, w zależności od rodzaju kwasu,
• aktywna opryszczka i inne infekcje w miejscu zabiegu,
• rany, podrażnienia, oparzenia słoneczne,
• świeża opalenizna,
• leczenie izotretynoiną lub niedawne jej zakończenie, przy którym decyzję o zabiegu podejmuje lekarz,
• skłonność do bliznowców,
• uczulenie na składniki preparatu,
• choroby skóry w fazie zaostrzenia.

Przy ciemnej karnacji i skłonności do przebarwień zabieg wymaga szczególnie starannego doboru kwasu i przygotowania skóry.

Jak pielęgnować skórę w trakcie serii peelingów?

Między zabiegami skóra potrzebuje regeneracji, a nie dodatkowego złuszczania. Najlepiej sprawdzają się łagodne preparaty myjące, kremy z ceramidami, pantenolem i niacynamidem oraz codzienny filtr o wysokiej ochronie. Niektórzy specjaliści zalecają w trakcie serii domowe kosmetyki z niskim stężeniem tego samego kwasu, który stosuje się w gabinecie, ale tylko według ich wskazówek. Samodzielne dokładanie mocnych kwasów czy retinoidów między zabiegami może prowadzić do podrażnień i przebarwień.

Jeśli w trakcie serii skóra jest stale zaczerwieniona, piecze lub łuszczy się dłużej niż zwykle, trzeba poinformować o tym osobę wykonującą zabiegi. Często wystarczy wydłużyć przerwę lub zmienić preparat.

Peeling chemiczny a inne zabiegi gabinetowe

Peeling chemiczny bywa łączony z innymi zabiegami, na przykład mikronakłuwaniem, mezoterapią czy zabiegami laserowymi, ale zwykle nie tego samego dnia. Plan łączenia zabiegów ustala specjalista. Przy samym oczyszczaniu porów łagodniejszą alternatywą może być peeling kawitacyjny, a przy cerze z zaskórnikami oczyszczanie wodorowe.

Czy peeling chemiczny jest bezpieczny?

Wykonywany przez wykwalifikowaną osobę, po wywiadzie i przy przestrzeganiu zaleceń, peeling powierzchowny jest zabiegiem o niskim ryzyku. Możliwe powikłania to przedłużające się zaczerwienienie, przebarwienia pozapalne, reakcje alergiczne, zakażenia, a przy głębszych peelingach także blizny. Ryzyko rośnie przy zbyt mocnym kwasie, nieprzygotowanej skórze, ekspozycji na słońce po zabiegu i zdzieraniu łuszczącego się naskórka.

Źródła: wytyczne i przeglądy dotyczące peelingów chemicznych publikowane przez towarzystwa dermatologiczne, podręczniki kosmetologii i dermatologii estetycznej.