Trycholog – kiedy się do niego wybrać i jak wygląda wizyta?

Gdy włosy wypadają dłużej niż zwykle, a kolejne szampony i wcierki nie pomagają, wiele osób zaczyna szukać specjalisty. Trycholog to jedna z pierwszych osób, do których się trafia. Warto jednak wiedzieć, czego można się po takiej wizycie spodziewać, jakie są kompetencje trychologa i w którym momencie potrzebny jest lekarz.

Kim jest trycholog?

Trychologia to dziedzina wiedzy o włosach i skórze głowy. W Polsce nie jest odrębną specjalizacją lekarską. Trychologami najczęściej są kosmetolodzy, czasem farmaceuci, biotechnolodzy czy fryzjerzy, którzy ukończyli kursy lub studia podyplomowe z trychologii. Część dermatologów również zajmuje się szczególnie chorobami włosów, a w gabinetach lekarskich trichoskopia jest standardowym badaniem.

Kompetencje trychologa różnią się więc w zależności od wykształcenia. Trycholog, który nie jest lekarzem, może ocenić stan skóry głowy i włosów, zaplanować pielęgnację i zabiegi trychologiczne, ale nie stawia diagnoz lekarskich, nie zleca badań w ramach systemu ochrony zdrowia i nie przepisuje leków.

Trycholog czy dermatolog – do kogo iść?

Dobrym rozwiązaniem bywa współpraca obu specjalistów. Dermatolog ustala rozpoznanie i leczenie, a trycholog pomaga dobrać pielęgnację i zabiegi wspierające.

Kiedy warto wybrać się do trychologa?

• gdy nasilone wypadanie włosów trwa dłużej niż kilka miesięcy,
• gdy widać przerzedzenie, na przykład szerszy przedziałek lub prześwitującą skórę na czubku głowy,
• przy łupieżu, swędzeniu i łuszczeniu się skóry głowy,
• przy szybko przetłuszczającej się skórze głowy,
• gdy włosy są łamliwe, cienkie i nie rosną do większej długości,
• po zabiegach chemicznych, które mocno zniszczyły włosy,
• gdy chcesz sprawdzić stan skóry głowy przed rozpoczęciem kuracji wcierkami czy zabiegami.

Jeśli wypadanie pojawiło się jesienią i nie towarzyszą mu inne objawy, może to być sezonowa wymiana włosów. Opisujemy ją w poradniku o wypadaniu włosów jesienią.

Jak wygląda wizyta u trychologa?

Wywiad

Wizyta zaczyna się od szczegółowej rozmowy. Trycholog pyta o to, od kiedy trwa problem, jak szybko się nasila, o choroby przewlekłe, przyjmowane leki i suplementy, dietę, stres, ciąże i porody, cykl miesiączkowy, zabiegi fryzjerskie i codzienną pielęgnację. Pyta też o wyniki badań krwi, jeśli były robione.

Oględziny

Następnie ocenia wygląd włosów i skóry głowy gołym okiem: gęstość, rozmieszczenie przerzedzeń, stan końcówek, obecność łupieżu, zaczerwienienia czy zmian skórnych. Czasem wykonuje prosty test pociągania, w którym delikatnie ciągnie za niewielkie pasmo włosów, by ocenić, ile z nich się wysuwa.

Trichoskopia

Najważniejsza część wizyty to trichoskopia, czyli obejrzenie skóry głowy i włosów w powiększeniu za pomocą specjalnej kamery lub dermatoskopu. Pozwala ocenić ujścia mieszków, grubość włosów, liczbę włosów wyrastających z jednego ujścia, obecność włosów cienkich i krótkich, łuszczenie, zaczerwienienie i naczynia krwionośne. Obraz trichoskopowy pomaga odróżnić różne typy wypadania włosów. Badanie jest bezbolesne i trwa zwykle kilkanaście minut.

Zalecenia

Na koniec specjalista omawia wyniki i proponuje plan: zmianę pielęgnacji, wcierki, zabiegi gabinetowe, a jeśli trzeba, badania krwi lub konsultację lekarską. Dobry trycholog wyjaśnia, czego można się spodziewać i kiedy ocenić efekty.

Jak przygotować się do wizyty?

• Nie myj włosów przez około dobę lub dwie przed wizytą, chyba że specjalista zaleci inaczej. Pozwala to ocenić pracę gruczołów łojowych i łupież.
• Nie stosuj produktów do stylizacji, suchych szamponów i olejów na skórę głowy w dniu wizyty.
• Nie farbuj włosów tuż przed wizytą.
• Weź wyniki badań, jeśli je masz, i listę przyjmowanych leków i suplementów.
• Zabierz zdjęcia włosów sprzed kilku miesięcy lub lat, jeśli chcesz pokazać zmianę gęstości.
• Zabierz kosmetyki, których używasz, lub ich zdjęcia ze składem.

Jakie zabiegi wykonuje trycholog?

W gabinetach trychologicznych najczęściej wykonuje się:

• peelingi skóry głowy, które oczyszczają ją z łupieżu i nadmiaru sebum,
• zabiegi z wcierkami i ampułkami, często wspomagane prądem, laserem niskoenergetycznym lub ultradźwiękami,
• mezoterapię mikroigłową skóry głowy,
• zabiegi łagodzące przy podrażnionej skórze,
• zabiegi regenerujące długość włosów.

Część zabiegów inwazyjnych, na przykład ostrzykiwanie osoczem bogatopłytkowym, wykonuje się w gabinetach lekarskich. Efekty zabiegów trychologicznych zależą od przyczyny problemu. Przy łysieniu androgenowym czy plackowatym same zabiegi kosmetyczne zwykle nie wystarczą.

Jakie badania może zasugerować trycholog?

Trycholog może zasugerować wykonanie badań krwi, które następnie warto omówić z lekarzem. Najczęściej są to morfologia, ferrytyna, TSH i hormony tarczycy, witamina D, a u kobiet w razie potrzeby hormony płciowe. Interpretacja wyników i decyzja o leczeniu należy do lekarza.

Ile wizyt potrzeba i kiedy widać efekty?

Włosy rosną powoli, przeciętnie około centymetra na miesiąc, a cykl wzrostu trwa długo. Dlatego efekty zmian w pielęgnacji i zabiegów ocenia się zwykle po trzech–sześciu miesiącach. Trycholog często proponuje wizytę kontrolną z ponowną trichoskopią po kilku miesiącach, żeby porównać obrazy. Pierwszym sygnałem poprawy bywa mniejsza ilość wypadających włosów i pojawienie się krótkich, odrastających włosków.

Jak wybrać dobrego trychologa?

• sprawdź wykształcenie i kwalifikacje specjalisty,
• zwróć uwagę, czy wizyta obejmuje wywiad i trichoskopię, a nie tylko sprzedaż kosmetyków,
• dobry trycholog mówi wprost, kiedy problem wymaga lekarza,
• unikaj gabinetów obiecujących gwarantowane efekty po kilku zabiegach,
• zapytaj, jak będzie oceniana skuteczność, na przykład porównaniem zdjęć trichoskopowych.

Jakie problemy ze skórą głowy rozpoznaje się w trichoskopii?

Trichoskopia pomaga odróżnić od siebie problemy, które gołym okiem wyglądają podobnie. Specjalista ocenia między innymi:

• różnice w grubości włosów, typowe dla łysienia androgenowego, w którym część włosów staje się cieńsza i krótsza,
• liczbę włosów w jednej jednostce mieszkowej, która zmniejsza się przy przerzedzeniu,
• charakterystyczne obrazy włosów i ujść mieszków w łysieniu plackowatym,
• łuszczenie i zaczerwienienie przy łupieżu i łojotokowym zapaleniu skóry,
• brak ujść mieszków i zmiany bliznowate, które mogą wskazywać na łysienie bliznowaciejące i wymagają pilnej konsultacji lekarskiej.

Obraz trichoskopowy to jednak tylko element oceny. Ostateczne rozpoznanie chorób włosów stawia lekarz, czasem na podstawie dodatkowych badań, na przykład biopsji skóry głowy.

Ile kosztuje wizyta u trychologa?

Cena konsultacji zależy od miasta, doświadczenia specjalisty i zakresu badania. Pierwsza wizyta z trichoskopią jest zwykle droższa niż wizyta kontrolna. Zabiegi trychologiczne wycenia się osobno, często w pakietach. Przed wizytą warto zapytać, co obejmuje konsultacja i czy otrzyma się pisemne zalecenia.

Czy dieta i suplementy mają znaczenie?

Włosy reagują na niedobory, zwłaszcza żelaza, białka, cynku i witaminy D. Trycholog może zwrócić uwagę na nieprawidłowości w diecie, ale suplementację najlepiej ustalać po badaniach i konsultacji z lekarzem. Przyjmowanie wielu suplementów naraz bez wskazań nie poprawia stanu włosów, a niektóre składniki w nadmiarze mogą szkodzić.

Źródła: podręczniki trychologii i dermatologii, publikacje dotyczące trichoskopii w diagnostyce chorób włosów, materiały edukacyjne towarzystw dermatologicznych.